Sorumluluk Zinciri

İş kazalarında cezai sorumluluğun kime ait olduğu, çoğu zaman kazadan sonra değil, işyerinin organizasyon şeması ve görev tanımları düzenlenirken belirlenir.

Ülkemizde her yıl çok sayıda ölümlü ve yaralanmalı iş kazası meydana gelmekte; bu olaylarda tazminat davalarının yanı sıra taksirle yaralama ve taksirle ölüme neden olma suçlarından ceza yargılamaları da yürütülmektedir.

Türk Ceza Kanunu’nda taksirle öldürme suçunun basit hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası öngörülmüş; birden fazla kişinin ölümü gibi nitelikli hâllerde ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapse çıkmaktadır. Taksirle yaralama suçunun basit hâlinde üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası, birden fazla kişinin yaralanması hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezası söz konusudur.

İşverenler, şirket ortakları ve üst düzey yöneticiler; satış, üretim, finans, insan kaynakları gibi birimlerin yönetimini yürütürken aynı zamanda iş kazalarının cezai sorumluluğuyla da karşı karşıya kalmaktadır. Doğru kurgulanmamış bir iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu, sorumluluğun fiilen tedbir alma imkânı bulunmayan kişilere yüklenmesine yol açabilmektedir. Organizasyon yapısında ve görev tanımlarında yapılacak düzenlemelerle, tedbir alma yükümlülüğünün gerçek muhatabının belirlenmesi mümkündür.

Ele alınan konular#

• İşyeri organizasyon şemaları ve görev tanımlarının incelenerek iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin sorumluluğun ve tedbir alma yükümlülüğünün kim veya kimlerce yerine getirileceğinin belirlenmesi
• Organizasyon şeması ve görev tanımlarının gözden geçirilmesi konusunda yönlendirme
• İş sağlığı ve güvenliği dokümanlarının (risk değerlendirmesi, acil durum planı, tespit öneri defteri, bakım formları) sorumluluk zinciri açısından değerlendirilmesi ve hiyerarşik yapıya uygun biçimde düzenlenmesi
• Yetki matrisi ve imza yetkililerinin belirlenmesi
• Tedbir alma yükümlülüğü altındaki yönetim kademesine yönelik eğitim
• İş kazası veya meslek hastalığı hâlinde adli sürecin işleyişi ve süreç yönetimi konusunda bilgilendirme