İSG Profesyonellerinin Sorumluluğu: İş Güvenliği Uzmanı

İş Güvenliği Uzmanı#

İş Güvenliği Uzmanına İşveren Vekilliği de Verilmişse İşveren Gibi Sorumlu Olur#

Asıl işveren ... İnşaat AŞ. tarafından yapılmakta olan "... İstanbul'' inşaat işyerinde, alt işveren ... Mühendislik Ltd. Şti. ile imzalanan 04.07.2011 tarihli sözleşme ile betonarme inşaat işlerinin yüklenici tarafından üstlenildiği, yüklenici ... Mühendislik Ltd. Şti. işçilerinden olan ve olaydan 6 gün önce bu şirkette ahşap kalıp ustası olarak işe başlayan, ancak bir kısım beyanlara göre iş yerinde temizlik işçisi olarak istihdam edilen ölenin olay günü saat 17.00'a kadar inşaatta çalıştığı, saat 17.00'dan sonra çalışmasını tamamlayıp yemekhane ve yatakhane bölümüne gitmek için çalışma alanına 20 metre mesafede bulunan olay yerinden geçtiği sırada, 3. kattaki otopark kısmından bir alttaki otopark kısmına düşmesi sonucu meydana gelen olay akabinde, ölenin düştüğü kısmın üst katında bulunan platform kenarlarında bir yönde demir çubuklarla korkuluk yapıldığının, ancak bu korkulukların uygun şekilde sabitlenmediğinin, yan taraflarının da boşta bırakıldığının, zeminde ise demirlerin esneyebildiğinin, ayrıca diğer yönde bu şekilde bir korkuluğun da bulunmadığının, bu kısımda sadece naylon kırmızı şerit çekmekle yetinildiğinin, yine inşaatta betonarme platformların döşeme kenarlarının da tümüyle korunmadığının, ayrıca şantiyede iş güvenliği tabelalarının bulunmadığının, zemin 5. ve 4. katlarda elektrik bağlantıları ile aydınlatmanın olmadığının, ölenin düştüğü yerde parmaklık veya güvenlik şeridi bulunmadığının tespit edildiği, dosya içeriğine göre, taşeron firmanın kurucu ortakları ve bu firmanın yetkili şirket müdürleri olan sanıklar ... ve ...'nın beyanlarında; hakkında kusur yokluğundan ek takipsizlik kararı yazılan ...'u şantiye şefi olarak atadıklarını ve A sınıfı iş güvenliği uzmanı ... ile de anlaştıklarını, ancak ...'nin kazadan 1 ay önce istifa etmesi üzerine, iş güvenliği uzmanı ... ile anlaştıklarını belirtmeleri; hakkında kusur yokluğundan ek takipsizlik kararı yazılan taşeron ... Ltd. Şti. şantiye şefi ve inşaat mühendisi ... beyanlarında; işe giriş tarihinden itibaren ... İstanbul inşaat alanında şantiye sorumlusu olarak bulunduğunu, taşeron şirket bünyesinde çalışan A sınıfı sertifikalı İSG uzmanı ...n'in işten ayrılması üzerine, yerine başka bir İSG uzmanı temin edinceye kadar firma adına maden mühendisi ... 'in İSG sorumlusu olarak görev yaptığını, iş yerinde görülen güvenlik tedbirleri ve eksikliklerle ilgili gerekli çalışmaları da bu kişinin yaptığını belirtmesi; yine hakkında kusur yokluğundan ek takipsizlik kararı verilen ... LTD İSG sorumlusu ... beyanlarında, inşaat şantiyesinde A sınıfı sertifikalı İSG uzmanı ...'nin yanında İSG sorumlusu olarak işe başladığını, inşaat sahasındaki işçi sağlığı ve güvenliğiyle alakalı yapmış olduğu denetimlerde gördüğü eksiklikleri ...'ye bildirmekle yükümlü olduğunu, ancak bu kişinin olay öncesi 08.11.2012 tarihinde işten ayrılması sebebiyle yerine yeni bir İSG uzmanı temin edilemediğinden, bu görevi kendisinin yürüttüğünü, ancak kendisinin İSG uzmanlık sertifikasının bulunmadığını, kendisinin iş yerinde bulunan eksiklikleri şantiye şefi ...'a bildirmekle görevli olduğunu belirtmesi; dosyada mevcut 15.01.2011 tarihli taşeron ... LTD ile iş güvenliği sorumlusu ... arasında imzalanan iş güvenliği sorumlusu taahhütnamesinde; iş güvenliği sorumlusunun yapmakta olduğu işler için kendi çalıştırdığı işçilerine karşı doğrudan doğruya işveren vekili durumunda olduğundan şantiyede kendine ayrılan yerde ve işlerde iş kazası ve meslek hastalıkları olmaması için tüm önlemleri hiçbir uyarı veya yazışmaya meydan vermeden almak ve işyerinde uygulanmakta olan kurallara uymak, her türlü araç ve gereçleri sağlamak, iş yerinde bulundurmak, işçilerine kullandırmak, ve bu konularda işçilerine sürekli eğitim vermek, çalıştırdığı işçilerini gerek işe alırken gerekse işin devamı boyunca genel iş güvenliği kuralları ile koruyucu malzemelerin kullanımı konularında ve şantiyedeki iş kazası ve meslek hastalığı riskleri hakkında sürekli olarak eğitmek, asıl işveren tarafından iş güvenliği konularında verilecek gerek yazılı gerekse sözlü talimatları geciktirmeden ve itiraz etmeden yerine getirmek, şantiyede faaliyette bulundukları yerlerde düzenli olarak iş güvenliği denetimlerini ve kontrollerini yapmak, kendi sorumluluk alanındaki kontrolleri yapmak ve gözlemlenen emniyetsiz durum ve davranışları gidermek, işçilerine kayma ve düşme tehlikesi bulunan yerler ile korkuluğu bulunmayan boşluk içinde veya döşeme kenarlarında çalışanlara paraşüt tipi emniyet kemeri, çelik burunlu ayakkabı, vermek ve kullandırmak gibi hususlarda yükümlülüğünün bulunduğunun anlaşıldığı, tüm bu belirlemeler karşısında, taşeron firmanın kurucu ortakları ve bu firmanın yetkili şirket müdürleri olan sanıklar ... ve ... tarafından şantiye şefi ve iş güvenliği sorumlusu atandığı, iş güvenliği sorumlusunun A sınıfı sertifikasının bulunmamasının ise asıl işverenle imzalanan sözleşme hukukundan kaynaklı bir yükümlülüğün ihlali olduğu, bu durumda taşeron firmanın kurucu ortakları olan sanıklar ... ve ...'nın bir ihmalinden ve bu bağlamda kusur sorumluluğundan bahsedilemeyeceği,¹

Olayla İlgili İş Güvenliği Konusunda Yetkili Olan Mühendisin Kaza İle İlişkilendirilmesi;#

Taksirle öldürme suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm, katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Katılanlar , ... ve ...'ın gerekçeli karar başlığına yazılmaması suretiyle CMK'nın 232/2-b. maddesine aykırı davranılması ise mahallinde gerekçeli karar başlığına ilavesi mümkün eksiklik olarak kabul edilmiştir.

Mağdurun... Elektrik Dağıtım A.Ş. Tortum İşletme Şefliğine bağlı çalışan arıza bakım onarım işini yürüten ... Hak İş Ortaklığında elektrik teknisyeni olarak çalıştığı, alınan arıza ihbarı üzerine düzenlenen görev emri gereğince mağdurun, sanığın ve diğer elektrik teknisyeni olan tanıklar ...'un 17.08.2013 günü arıza onarım için Tortum İlçesi Pehlivanlı Beldesi Derekapı Mahallesine gittikleri, ölen ile sanığın camiinin önünde bulunan elektrik direğindeki lambayı tamir için burada kaldıkları, diğer tanıklar ...'un ise 300 m uzağındaki başka bir direği tamir etmeye başladıkları, tamir işlemlerine başlanılmadan elektrik enerjisinin kesilmediği, sanık ve tanık beyanlarına göre mağdurun direğe çıktığında elinde koruyucu eldivenleri (AG eldiveni) , başında bareti ve düşmesini engellemek için belinden direğe bağlı emniyet kemeri olduğunun anlaşıldığı, bir ara tanıkların telsizle sanıktan bir malzeme istemesi üzerine, sanığın malzemeyi götürmek için mağdurun yanından ayrıldığı, tamir işine devam eden mağdurun eldivenlerini çıkararak gömleğinin cebine koyduğu bu sırada elektrik akıma kapılarak hayatını kaybettiğinin iddia edildiği olayda;

Mahkemece "bilirkişi raporunda sanığın tali kusurlu olduğu ve... elektrik tarafından iş güvenliği sorumlusu olarak sanık gösterilmiş ise de dosyadaki 2013 ağustos ayı vardiya çizelgesi incelendiğinde ölen ve sanığın aynı grupta bulunduğu, Vardiya çizelgesinin altında bulunan 10 maddeye göre ise Ekip şefleri aksi belirtilmedikçe şoför aynı zamanda iş güvenlik sorumlusudur. Bu hali ile değerlendirildiğinde aksine bir belirleme olmadıkça ekip şefi olan maktul aynı zamanda iş güvenliği sorumlusudur. Sanık ve maktul usulünce görev emri düzenlenmeden not kâğıtlarına yazılan yazılar ile arızaya gitmişler, imzaları bulunmayan, usulünce düzenlenmeyen bu nedenle herhangi niteliği bulunmayan görev emri de kaza sonrasında düzenlenmiştir. Usulünce düzenlenmeyen görev emrinde iş güvenliği sorumlusu olarak ... yazılmış, daha sonra bu ibare ... tarafından silinerek sanığın adı yazılmıştır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, Ekip şefinin aksi belirtilmedikçe iş güvenliği sorumlusu olduğu, aksini belirtebilecek usulüne uygun düzenlenmiş bir görev emri olmadığı, görev emri var kabul edilse dahi görev emrinde öncelikle ...’in adının yazıldığı bunun ... tarafından silinerek sanığın adının yazıldığı bu hali ile sanığın iş güvenliği sorumlusu olduğunu gösterir herhangi bir belge bulunmadığı, sanığa iş güvenliği sorumlusu olduğuna dair herhangi bir bilgi verilmediği " gerekçeleriyle bilirkişi raporu hükme esas alınmamış ve sanığın olayın oluşumunda taksirinin bulunmaması nedeniyle hakkında beraat kararı verilmişse de:

Dosya içerisinde bulunan Başbakanlık Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın 31.12.2013 tarihli yazısında TEDAŞ'a ait... Elektrik Dağıtım AŞ’nin 28.06.2013 tarihinde özelleştirilmek suretiyle Doğu... Enerji Yatırımları AŞ’ye devredildiğinin anlaşıldığı,... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'nün 26.05.2014 tarihli cevabi müzekkeresinde sanığın iş güvenliği sorumlusu olduğunu belirlemek ve bilgilendirmenin arıza bakım onarım firması sorumlu koordinatör mühendisinin sorumluluğunda olduğunun belirtildiği, Koordinatör mühendis ... hakkında verilen ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın itiraz üzerine kaldırıldığının anlaşıldığı, mahkemece dinlenen tanık ...'in beyanında; işletme şefi tarafından ...'a ait kaşeli bir not kâğıdına "17/08/2013 günü Pehlivanlı beldesindeki arıza bakım ve onarım işi için göreve çıkılacaktır" yazılı bir kâğıt işletme şefi tarafından kendisine verildiğini, arkadaşlarının da buna dayanarak görev emri düzenlediklerini belirttiği, tanık ...'in beyanında işletme şefinin araması üzerine ölenin ekip şefi olduğu ekibin görev emrini düzenlemesinin istediği, ölenin ekibinin verilen not kâğıtlarına binaen görev emri düzenlemeden işe çıktıklarını, görev emrini düzenlediğinde öleni ekip şefi olarak yazdığını ancak İş güvenliği sorumlusunu ... olarak yazdığını, iş güvenliği uzmanının sabit olarak olmadığını, ekip şefi ve iş güvenliği sorumlusunun bu görev emrine göre değişiklik gösterdiğini, daha sonra yazdığının karalanıp altına sanığın isminin yazıldığını, görev emrini düzenlemeden önce sanığın iş güvenliği sorumlusu olduğunu bilmediğini belirttiği, tanıklar K.K. ve ...'in beyanlarında koordinatör mühendisi ...'in elektriği kesmeden çalışma talimatı verdiğini belirttikleri, 10.11.2013 tarihli iş güvenliği uzmanı bilirkişisi raporunda olayda ölenin asli kusurlu olduğu, söz konusu iş ile ilgili olarak düzenlenen görev emri kâğıdında belirlenen ekip şefi ve iş güvenliği uzmanının çalışma mahallinde arıza giderme işlerinde iş güvenliği kurallarına uyularak çalışılmasında sorumlu olduklarını bu nedenle enerji kesilmeden tamir işi yapılmasını önlemeyen ekip şefi ve iş güvenliği sorumlusuna tali kusur verilmesi gerektiği kanaatini bildirdiği, Mahkemece keşif üzerine aldırılan 22.12.2014 tarihli üçlü bilirkişi raporunda işverenin ve koordinatör mühendis ...’in asli kusurlu, ölen ve sanığın ise tali kusurlu olduklarının belirtildiği, Oluş şekli ve dosya kapsamından, olayın çalışma ve sosyal güvenlik kurumuna bildirilip bildirilmediği, bu konuda çalışma müdürlüğü tarafından bir tahkikat yürütülüp yürütülmediğinin araştırılması, yürütülmüşse bu raporun temin edilmesi, ölenin görev tanımına ilişkin gerek sosyal güvenlik kurumu gerekse taşeron firma nezdinde durumu araştırılıp ilgili belgelerin ve sorumlu kişilerin araştırılıp belirlenmesinde ilgili mevzuat çerçevesinde geniş bir araştırma yapılarak... Elektrik Dağıtım A.Ş. İle taşeron firma olan ...Hak İş Ortaklığı arasındaki taşeronluk sözleşmesinin dosya içerisine alınıp incelenmesi, tamirat, çalışma anında elektriğin kesilmesi yetkisinin ...Hak İş Ortaklığı'nda mı yoksa... Elektrik Dağıtım AŞ’de mi olduğu açıklığa kavuşturulduktan ve olay tarihinde her iki şirketin de iş güvenliği konusundaki sorumlularına ilişkin kayıtlar söz konusu şirketlerden temin edilip işveren iş sağlığı ve iş güvenliği mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerine harfiyen uyup uymadığı irdelenmesi; olayda kusuru olan haklarında soruşturma devam eden kişi veya kişiler hakkında açılacak dava sonucu beklenip, iş bu dava dosyasıyla açılacak dava arasında bağlantı nedeniyle incelemeye konu dava dosyası ile birleştirildikten sonra, dosyada toplanması mümkün tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle özelikle enerji nakil hatlarında yaşanan kazalar konusunda yetkinlikleri tartışmasız bir heyetten rapor aldırılarak ölüm olayı ile sanığın görev ve sorumlulukları arasında illiyet bulunup bulunmadığını somut gerekçelerle gösteren bir rapor alınması, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek, iddia ve savunmanın doğruluk derecesi açıklığa kavuşturulduktan sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, eksik incelemeye ve yetersiz gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde beraat hükmü kurulması,

Kanuna aykırı olup, katılanlar vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu sebeplerden dolayı 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince isteme uygun olarak BOZULMASINA, 19.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.²

Bakımcı ve İş güvenliği uzmanının sorumluluğu#

Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki yasal düzenlemeler karşısında; .... İşletme Müdürlüğü içerisinde taşeron firma olarak faaliyet gösteren firmada şüphelilerden ...'ın şirket yetkilisi olduğu, diğer şüpheli.... ın ise firmadaki araçların bakımı ile uğraştığı, ölen işçi ... 'ün firmada manevracı olarak çalıştığı ve sürücü belgesinin bulunmadığı, 23.05.2015 tarihinde gece 02.30 sıralarında, ölen ....’ün idaresindeki damperli kamyonla kil boşaltma işlemi yaptığı esnada, kapağın açılmaması üzerine damper ile şasi arasındaki vanayı açarak boşaltım yapmaya çalışırken damperin sınırlama kontrol halatına bastığı anda damperin üzerine inmesi neticesinde öldüğü olayda; ehliyeti bulunmayan ve görevi manevracılık olan ölenin, olay tarihinden önce de damperli kamyonları kullanarak dolum ve boşaltım yaptığı, tanık ....’nın kolluk beyanından ve dosya içeriğinden anlaşılmakta olup, şüpheli ... ’ın işyerinde araçların bakımcısı olarak çalıştığı, olayın aracın teknik arızasından kaynaklanmadığının 29.06.2015 tarihli bilirkişi raporunda belirtilmesi karşısında, şüpheli M.M. yönünden kusuru bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii kararında isabetsizlik bulunmamakta ise de, işyerinde iş güvenliği uzmanı olarak görev yapan sanık .... ’ın beyanlarından üniversite mezunu olduğu, ancak işinde ehil olup olmadığı ve şantiye sahasında yeterli iş güvenliği önlemlerinin alınıp alınmadığının tespit edilmesi, iş güvenliği uzmanı olarak atanan sanığın işinde ehil ve uzman olmadığının belirlenmesi halinde bu durumdan sorumlu olduğu anlaşılan şirket yetkilisi şüpheli ... hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden,

Bakımcı İş güvenliği uzmanı ve işverenin sorumluluğu#

2-Kısa adı T….AŞ olan …… Sanayi A.Ş. Genel Müdürlüğü’nce ihalesi yapılan “2000 adet iki ve dört dingilli vagonun kısmi revizyonu ve kısmi VOH tamiri” işini sanık ...’nın yetkilisi olduğu ...Mitil firmasının üstelendiği, 06.03.2013 tarihli sözleşmeye bağlı işin T…aş Vagon Bakım ve Onarım Atölyesi'nde yapıldığı, 30.05.2013 günü saat 09:30 sıralarında ...Mitil firmasında vinç operatörü olan sanık ...’in, onar (10) tonluk iki adet tavan vinçleri yardımıyla kaldırmış olduğu, boş ağırlığı 27,735 kg olan vagonu taşıyarak, atölye içinde bulunan kaynak sehpasının üzerine indirmeye çalıştığı esnada kumanda masasına uzak noktadaki vincin makarasının boşa çıkarak vagonun yerde çalışmakta olan kaynak ustası ...'in üzerine düşmesi sonucu adı geçenin öldüğü olayda;

Soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu ile bir kısım sanıklar müdafi Av. ...’nun talebi üzerine Cumhuriyet Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerince tanzim edilen bilirkişi raporunda makarası boşalan vinçte imalat hatası olduğunun bildirilmesine, vinçle kaldırılan vagonun 27.735 kg ağırlığında bulunduğunun kabul edilmesine rağmen bu ağırlığın demir tekerlekler dâhil ağırlık olduğunun, olay anında kaldırılan vagonun tekerleklerinin bulunmadığının savunulmasına, yine; söz konusu vinçlerin imalatını yapmış bulunan ... ve Vinç San. Tic. A.Ş. yetkilisi sanık ...’nin, vinçlerde imalat hatası bulunmadığını, kazanın çok ağır yükün kapasitesi yetmeyen vinçler ile kaldırılması sebebiyle gerçekleştiğini, 20 tonluk bir yükün kaldırılması için iki ayrı vinç kullanılıyor olsa bile her bir vinçin kapasitesinin 20 ton olması gerektiğini, buna rağmen olay sırasında 10 tonluk iki vincin kullanıldığını savunmasına, vinçle vagon taşınması sırasında dahi atölye içindeki 16 adet sehpa üzerindeki çalışmaların devam ettiğine, taşıma sırasında diğer sehpalardaki işlerin tatil edilmediğine, bunun mutad çalışma biçimi olduğunun anlaşılmasına ve ... firmasının işveren vekilinin kim olduğunun tartışmalı bulunmasına göre;

a-Sanık ...’nın, kolluk ifadesinde ... firmasının ortağı olduğunu bildirmiş iken sonraki ifadelerinde işveren vekili olduğunu söylediği, adı geçen firmada makine mühendisi olarak görev yapan sanık ...’ın ise “iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbir ve öneriler defteri” ile “karar defteri”nde işveren vekili sıfatı ile imzalarının bulunduğu görüldüğünden, Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayi A.Ş. Genel Müdürlüğü ile ... firmasından söz konusu işte işveren vekili olarak kimin görev yaptığının, adı geçenlerin işyerindeki yetki ve sorumlulukları kapsamının, ihale şartnamesi ve sözleşme kapsamında işyerinde teknik personel görevlendirilmesi gerekip gerekmediğinin, gerekmekte ise kimin görevlendirildiğinin sorulması,

b-İş yerinde çalıştırılacak 62 çalışanın işyeri hekimliği ve iş güvenliği hizmetini ... firması ile yaptığı 22.03.2013 tarihli sözleşme ile üstlenmiş bulunan ... İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tic. San. Ltd. Şti.’nin adı geçen işyerinde görevlendirdiği kimya mühendisi ve C Sınıfı iş güvenliği sertifikası bulunan sanık ...’un 14.05.2013 tarihli “iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tedbir ve öneriler defteri”nde -kaldırma makinesinin, vinç periodik kontrol belgesi-ni işverenden istediği ve ancak bunun takibini yapmadığı, yanı sıra da yukarıda bildirilen mutad çalışma biçimine yönelik herhangi bir belirleme, ikaz ya da öneride bulunmadığı görülmekle, adı geçenin 6331 sayılı Kanun’un 8/5 maddesi uyarınca “çok tehlikeli iş” sınıfında yer alan işle ilgili görevlendirilmesinin mümkün ve uygun olup olmadığının, 6331 sayılı Kanun kapsamında yapması gereken iş güvenliği hizmeti, sorumluluğu ve yetkisi kapsamının Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ya da ilgili biriminden sorulması, sanığın yeniden dinlenerek, 6331 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca risk değerlendirmesi yapıp yapmadığı, yapmamış ise bunun sebebi, yukarıda bildirilen ve işçi sağlığı ve işgüvenliği konusunda risk oluşturan mutad çalışma yöntemini bilip bilmediği hususlarında ifadesinin alınması,

c-Ölenin üzerine düşen vagonun ağırlığının tespit ettirilerek, söz konusu vinçte imalat hatası olup olmadığı, bunun kazaya etkisi ve sanık ...’nin ifadeleri de nazara alınarak, atölyede kullanılan vinçlerin taşıma kapasitesi, doğru ve usulüne uygun olarak kullanılıp kullanılmadıkları hususlarında İstanbul Teknik Üniversitesi ya da Ortadoğru Teknik Üniversitesi makine mühendisliği öğretim üyelerinden kurulu bilirkişi heyetinden rapor alınması,

d-İşçi tanıkların söz konusu vincin daha önce de arıza yaptığına dair ifadeleri de nazara alınarak, varsa arıza ve tamirata dair kayıtların getirtilmesi, işyerinde vinç bakım görevlisi olarak çalışan sanık ... ve işçi tanıkların arıza ve tamirata dair ayrıntılı ifadelerinin alınması sonrası sanıkların hukuki durumunun tespit ve tayini yerine yazılı şekilde karar verilmesi,

Kabule göre de;

1-İşverenin emir ve talimatı ya da mutad çalışma yöntemi sebebiyle işçilerin çalıştığı çalışma bölgesi üzerinden yük geçirmesi sebebiyle tali kusurlu olan vinç operatörü sanık ...’in asli kusurlu olduğunun kabulü ile sanık hakkında fazla ceza tayini,³

1İş Güvenliği Uzmanının Risk Değerlendirmesine Yazması Yetmez Tespit öneri defterine de yazmalıdır.#

Mahkemece, sanık müdafii tarafından ibraz edilen risk analizi ve değerlendirme raporunun 28. maddesine göre sanığın merdivenlerde alınması gerekli güvenlik önlemleriyle ilgili şirkete ayrıntılı önerilerde bulunduğunun anlaşıldığı ayrıca bizzat katılanın beyanlarından da anlaşılacağı üzere sanığın yüksek yerde çalışma ve diğer konularda sahada denetim yaparak gördüğü eksikleri söylediği, sanığın işçilere yazılı ve sözlü sınavlar yaparak iş güvenli konusunda onları bilinçlendirdiği, sanığın görevini kusursuz olarak yapmaya çalıştığı, merdiven konusunda gerekli uyarıları yaptığı, bu konuda rapor hazırlayarak işverene verdiği, işçileri güvenlik hususunda biliçlendirdiği, saha denetimi yaptığı gerekçeleriyle beraatine karar verilmiş ise de;

Şirket yetkilileri ... ile ...’un yargılandığı Söke 4. Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılamada, tanık olarak dinlenen sanık ... beyanında, merdivenin dayandığı yağ tankı üzerinde sabit kalmasını sağlayıcı bir aparatın bulunmadığının işverenlerce kendisine iletilmediğini beyan ettiği, ...’ın alınan savunmasında, 8-10 yıldır şirkette yağ boşaltma işinin bu şekilde yapıldığını, yağ deposuna dayanan merdivenin sabit durmasını sağlayan kancanın olmadığını, ustabaşı olan tanık ...’ın beyanında, olay sonrası ... ile tankın olduğu merdivenin dayanacağı bölüme kanca yapılması kararı aldıklarını, olaydan önce merdivenin seyyar olduğunu beyan ettiği, sanık müdafii tarafından ibraz edilen risk analiz raporunun platform ve merdiven üzerinde çalışma ile ilgili 28. maddesinde, uygun sağlam merdivenlerin kaymaya karşı tedbirler alındıktan sonra kullanılması gerektiği, seyyar merdivenlerin yardımcı işçi tarafından tutulması gerektiği, bununla birlikte baret ve emniyet kemerinin kullanılması gerektiğinin belirtildiği halde iş güvenliği tespit ve öneri defterinde kaza tarihinden önce en son 10.09.2013 tarihinde tavsiyelerde bulunulduğu ancak bu tespit ve tavsiyeler arasında merdivenin kullanım şeklindeki eksiklikler ile ilgili bir tespit ve tavsiyenin yer almadığı anlaşılmakla, sanığın çalışma alanında incelemeler yaparak riskli durumları tespit etmesi ve işverenden bunların giderilmesini istemesi gerektiği, merdivenin bağlantısı olmadan kullanılması riskli olmasına rağmen sanığın bunu tespit etmeyişi nedeniyle tali kusurlu olduğunun anlaşılması sebebiyle sanığın taksirle yaralama suçundan mahkumiyetine karar verilmesi gerekirken, delillerin hatalı değerlendirilmesi sonucu yazılı şekilde beraatine karar verilmesi;⁴

2 İş güvenliği uzmanı ayda 1 defa geliyorsa sorumlu tutulmaz#

1-Sanıklar ..., ... ve ... hakkındaki hükümlere yönelik katılanlar vekilinin temyiz isteminin incelenmesinde;

Kat kaloriferi imalatı yapılan ...Sıhhi Tesisat-Isı Sistemleri Limited Şirketinin olaya konu iş yerinde 10 gün önce ailesinin rızası ve okulunun onayı ile staja başlayan, meslek lisesinde 12. sınıf öğrencisi olan ve olay tarihinde 17 yaşında olan ölene, olay günü öğleden sonra kendisinden sorumlu ustası tarafından iş yerinde CNC lazer kesici makinesinin altına düşen parçaları temizleme görevi verildiği, işçilerin öğleden sonraki çay molası verdikleri saatte ölen stajyer öğrencinin staj yaptığı işyerinin çatısına seyyar merdivenle çıkıp sonrasında bitişik ve bu iş yeri ile ilgisi olmayan kapalı ve gayri faal vaziyetteki iş yerinin çatısına çıkarak, olukla galveniz saç kaplı bu çatıda gün ışığı ile aydınlatma temini için bulunan şeffaf eternit levhalardan birine basması sonucu eternitin kırılması üzerine 7 metre yükseklikten boş olan iş yerinin içerisine düşerek öldüğü olayda;

Sanık ...'in ilgili şirketin temsile yetkili müdürü ve aynı zamanda ortağı olduğu, diğer şirket ortağı sanık ...'in şirkette temsil ve yönetim yetkisinin bulunmadığı, sanık ...'in ise bu iki sanığın babası olup resmi olarak şirketle ilişkisinin bulunmadığı, işyerine Çaba Ortak Sağlık Güvenlik Biriminin iş sağlığı ve güvenliği konusunda hizmet verdiği, iş güvenliği uzmanının makine mühendisi sanık ... olduğu; dosyada mevcut bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, şirkette temsil yetkisi bulunmayan sanıklar ... ve ... ile, olaya konu iş yerine ayın sadece ayın bir günü gelerek risk analizleri yapıp iş güvenliği önlemlerinin alınması noktasında işverene bilgilendirme yapan, iş yerinde tam zamanlı çalışmayan, en son 2014 yılında olaydan önce iş yerinde risk değerlendirmesi yaparak işvereni bilgilendiren ve bu şekilde iş sağlığı ve güvenliği hizmeti veren sanık ...’ün kusurlarının bulunmadığına ilişkin mahkemenin kabul ve takdiri isabetli görülerek;

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suç açısından sanıkların taksirinin bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanlar vekilinin sanıkların kusurlu olduklarına ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle beraata ilişkin hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA;⁵

3İş güvenliği uzmanı sorumludur#

Sanık ...’in... isimli işletmede sözleşmeli iş güvenliği uzmanı olarak, yarı zamanlı çalıştığı, haftada bir gün fabrikaya gelmek suretiyle çalışanlara iş güvenliği eğitimi verdiği, iş güvenliği uzmanı sanık ... tarafından 26.01.2015 ve 13.02.2015 tarihlerinde “iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi, yangın eğitimi ve yapılan işle ilgili mesleki riskler” konusunda verilen eğitime katılan işçinin de iştirak ettiği, 19-29 Ocak 2015 tarihlerinde vardiya amirleri tarafından katılana makinelerin çalışması ve riskler konusunda oryantasyon eğitimi verildiği, iş kazasının gerçekleştiği bölümde asılı bulunan “Milföy Hattı Kullanım Talimatı” içeriğinde yer alan “temizlik” bölümü açıklamalarında "teleskobik" ekrandan temizlik butonu seçilir. Temizlik modunda teleskobikler hiçbir şekilde çalışmaz, sadece bantlar yürür” ifadesi yer alırken “güvenlik” bölümü açıklamalarında “asla çalışan makineyi temizlemeye kalkmayın, açıkta döner aksamlara elinizi kesinlikle sokmayınız” ifadelerinin yer aldığı, 06.11.2015 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere, söz konusu kullanma talimatının işçilerin anlayabileceği şekilde açık olmadığı ve çelişkili olduğu, katılanın ve tanık olarak dinlenen ... adlı işçinin ifadelerinden anlaşıldığı üzere temizlik işleminin bantlar yavaş şekilde hareket ettiği esnada yapıldığı, banda enerji veren kumanda panosunun makinenin 10-12 metre uzağında olduğunun keşif esnasında tespit edildiği, bant üzerinde acil durdurma butonu veya acil durumlar için gergi telinin bulunmadığı hususlarının tespit edilmesi karşısında; iş güvenliği uzmanı sanık tarafından tüm bu hususlar ile ilgili olarak tehlike ve riskler , alınacak tedbirler konusunda aylık toplantı ve risk analizi yapılarak işverenin bilgilendirilmemesi nedeni ile kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu olduğu anlaşılmakla, sanığın mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesi,

4Hidrolik pres vardiya amiri bilmediği için sorumlu değil isg uzmanı bildirmediği için sorumlu#

Sanık ...’nın, ... Endüstriyel Ürünler A.Ş.nin Eskişehir’deki fabrikasında kısmi zamanlı iş güvenliği uzmanı olarak sözleşme ile görev yaptığı; sanık ...’ın ise fabrikanın pres bölümünde vardiya amiri olarak çalıştığı; olay günü, katılanın hidrolik pres makinesinde çalışırken, presin malzeme kesim yerine biriken çapakları (metal parçaları) eliyle temizlemek istediği sırada, sol kolunu presin tel kapağı boşluğu arasından içerisine uzattığı ve sol omzunun presin çalışma kumanda düğmesine temas etmesi neticesi, çalışmaya başlayan presin sol el parmaklarını ezmesi nedeni ile vücut fonksiyonlarına etkisi hafif (2) derecede kırık olacak ve duyu ve organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflaması şeklinde yaralanmasına neden olduğu olayda;

Sanık ...'nın, iş yerinin iş güvenliği sorumlusu olarak, çift el kumanda tertibatı ile çalışan pres makinesi üzerinde, işçilerin güvenliği için fotosel tertibatı veya ışın bariyeri ile koruyucu yapılması gerektiği hususunu, aylık toplantı tutanağı ile risk analizinde belirtmemesi nedeni ile asli kusurlu olduğu yönündeki; vardiya amiri sanık ...’in ise hidrolik presteki güvenlik önlemlerinin alınmasından sorumlu olmaması ve olay günü pres kapağında biriken çapağın temizlenmesi ili ilgili kendisine bilgi verilmediğinden kusursuz bulunduğuna ilişkin dosya içinde yer alan 03.12.2015 tarihli bilirkişi heyet raporu ve 29.05.2015 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına ve oluşa uygun olduğu anlaşılarak yapılan incelemede;

Yapılan yargılama sonunda yüklenen suç açısından sanık ...’ın kusurunun bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan,

Sanık ... hakkında yapılan yargılamaya toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık ... müdafinin katılan işçinin olaydan 9 gün önce işe başladığı ve işe başlamasının işveren tarafından sanığa bildirilmemesi nedeni ile iş güvenliği eğitiminin verilemediği, kısmi zamanlı çalışan sanığın aylık toplantı ve risk analizlerini bildirdiği, her makinenin günlük çalışma takibinin yapılmasının mümkün olmaması nedeni ile sanığın kusurunun bulunmadığına; katılan vekilinin ise vardiya amiri sanık ...’e makinedeki sorun bildirilmesine rağmen ilgilenmemesi, kontrol ve gözetimde bulunmaması nedeni ile kusurlu olduğuna, diğer sanık ...’ya verilen cezanın ise az olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle; sanık ... hakkındaki beraat hükmü ile sanık ... hakkındaki mahkumiyet hükmünün isteme uygun olarak ONANMASINA, 08.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.⁶

İş güvenliği uzmanı risk değerlendirmesine yazmamış diye kusurlu#

kazanın meydana geldiği inşaatta, kazadan yaklaşık 2 ay kadar önce iş güvenliği uzmanı T.T. tarafından hazırlanmış olan risk analiz raporunda gırgır vinç ile ilgili risklerden ve yapılması gereken düzeltici ve önleyici faaliyetlerden bahsedilmediği, sadece mobil vinç ile ilgili bazı risklerden bahsedildiği, ancak kazanın gırgır vinç kullanımı sırasında meydana geldiği, hemen her inşaatta kullanılan bu vinç ile risk analiz raporunda bahsedilen mobil vincin birbirinden farklı iki mekanik alet olduğu anlaşılmış olduğundan kaza ile ilgili riskleri ortaya koymamasından ötürü iş güvenliği uzmanı T.T.’ un tali kusurlu olduğu;⁷

İş Güvenliği Uzmanı Risk Değerlendirmesine Yazmışsa Kusurlu olmaz#

Ölenin boya ustası olarak çalıştığı fabrikada yapımı bitmiş çelik konstrüksiyonu boyamak için konstrüksiyonu vinçle taşıyarak eşek tabir edilen iskelelerin üzerine indirdiği, iskele üzerine oturturken iskelelerden birinin hizasının bozuk olduğunu görerek .... isimli yine boya işi yapan işçinin iskelenin bir ucundan ittiği, ölenin de diğer ucundan çektiği, bu şekilde iskeleyi hizalamaya çalıştıkları, iskelenin dengesini bozulduğu, ölenin geri kaçmaya çalışırken ayağı takılıp sırt üstü yere düştüğü, dengesi bozulan iskelenin de ölenin göğsüne düştüğü olayda, iş yerinin iş güvenliği hizmeti aldığı.... Ltd. Şti. tarafından görevlendirilen iş güvenliği uzmanı olan sanık ...'nin müdafisi tarafından dosyaya sunulan ıslak imzalı belgelere göre, sanığın gerekli risk analizi ve değerlendirmesini yaptığı, hazırladığı risk analizi belgesinde çok açık bir biçimde 20.sırada hareketli tavan vinciyle yük transferi konusunda operatöre gerekli eğitimi aldırmak, 39.sırada boya yapım sahasında, eşekler üzerindeki malzemelerin el ile hareket ettirilmesi tehlikesinde ciddi yaralanma ve can kaybı olabileceği, vinç yardımıyla çalışılması gerektiği, 40.sırada yine boya yapım sahasında, payandası olmayan eşek kullanımında ise yine ciddi yaralanma ve can kaybı olabileceği, eşeklerin malzemeleri taşıyabilecek seviyede olması, devrilmeye karşı tedbirlerin alınması gerektiğinin yazılı olduğu, olayın meydana gelmesinde kusuru bulunmayan sanık ...’nin atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerekirken, delillerin hatalı değerlendirilmesi sonucu yazılı şekilde mahkumiyetine karar verilmesi;⁸

İş güvenliği Uzmanı eksikliğin takibini de yapmalıdır.#

Olay tarihinde sanık ...’in, Keklik inşaat şirketinin ortağı ve yetkilisi olarak 8 katlı konut inşaatının yapımını üstlendiği, inşaat mühendisi olan sanık ...’nın bu inşaatta şantiye şefi olarak görevlendirildiği, sanık ...’ın ise ... İş Güvenliği şirketi adına yarı zamanlı iş güvenliği uzmanı olarak rehberlik hizmeti verdiği, ölen 47 yaşındaki kalıp ustası işçinin inşaatın 6. katındaki kalıpları söktüğü sırada düşerek öldüğü olayda; olay yeri inceleme tutanağında binanın ilk iki katının dış cephe duvarlarının örülü, diğer katlarının ise dış cephe duvarlarının açık, korkuluk bulunmadığı, merdiven ve asansör boşluklarında güvenlik bariyerlerinin olmadığı, işçinin çalıştığı dış çevreye naylon kuşak altında urgan ile bariyer yapıldığının ve ölende emniyet kemeri ile baret olmadığının tespit edildiği; İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Yapı İşlerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü ve bununla ilgili yönetmelik gereği, şantiyede iş sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması ile ilgili yetki ve sorumluluğu bulunan, gerekli tedbirlerin alınmasında, aldırılmasında ihmali bulunan ve kazanın olduğu inşaatta şantiye şefi olarak görevli olan sanık ... ile iş güvenliği önlemlerini almayan ve gerekli denetimleri yapmayan sanık ...’in asli kusurlu, iş güvenliği uzmanı olan sanık ...’un ise İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin "İş güvenliği uzmanlarının görevleri" başlıklı 9/1-b-1. maddesindeki, "İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak" şeklindeki düzenlemenin aksine, 02.08.2013 tarihli Risk Değerlendirme Analizi Raporunda yüksekten düşmeyi önleyici güvenlik tedbirlerinin uygulanması gerektiği hususunda görüş vermesine rağmen, takibini yapmadığından tali kusurlu olduğu yönündeki hükme esas alınan 12.09.2014 havale tarihli bilirkişi raporunun oluşa ve dosya içeriğine uygun olduğu anlaşılmakla;⁹

İş Güvenliği Uzmanı ve Takip Kanun Yararına Bozma Yargıtay Cumhuriyet Savcısının Düşüncesi#

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğin "İş güvenliği uzmanlarının görevleri" başlıklı 9/1-b-1. maddesindeki, "İş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak" şeklindeki düzenlemelere nazaran, işçi sağlığı ve güvenliğine uygun olmadığı söz konusu bilirkişi raporuyla tespit edilen keçe makinesinde müştekinin yaralanmasından, anılan mevzuata göre her türlü tedbiri almakla yükümlü bulunan işveren şirket ortağı ve yetkilisi şüpheli ...'ın kusurlu olduğu, iş güvenliği uzmanı şüpheli ...'nin ise, kazanın meydana gelmesinden önce keçe makinesinin iş güvenliği ve sağlığı bakımından nasıl çalıştırılması hususunda 04/08/2017 tarihinde iş verenlere bildirimde bulunmasını müteakip, bu hususun takibini yapmaması nedeniyle kusurunun bulunduğu anlaşılmakla,¹⁰

İş güvenliği uzmanı kusurlu değildir#

B sınıfı iş güvenliği uzmanı sanığın çalıştığı ….OSGB firması ile …. İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin aralarında yaptıkları sözleşme gereği, sanığın anılan inşaatta yarı zamanlı iş güvenliği görevini yürüttüğü, ölene, yüksekte çalışma ve ... iş sağlığı güvenliği eğitimini verdiği, mevzuata uygun sağlık raporu aldırılmasını, kişisel koruyucu donanım temin edilmesini sağladığı, işveren firmanın imzasının bulunduğu Risk Değerlendirme raporunda ve İş güvenliği tespit öneri defterinde yüksekte çalışma sırasında paraşüt tipi emniyet kemeri takılması, boşlukların düşmeyi önleyici şekilde kalıcı olarak kapatılması ve boşluğun bulunduğu yere levha konulması gerektiğini belirttiği hususları birlikte gözetildiğinde kendisine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğinin anlaşılması karşısında kusuru bulunmayan sanık hakkında beraat kararı verilmesi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması,¹¹

İş Güvenliği Uzmanı Eğitimi Tam Vermemişse Dahi Sorumlu Olmaz#

Oluş ve tüm dosya kapsamına göre; ölen ...'in suç tarihinde, Evçağ İnşaat Turizm Taş. Or. Gıda. Tekstil. Gıda Ltd Şti. yetkilisi olan sanık ... ile yine Özdil Metal isimli iş yerinin yetkilisi olan sanık ... arasında yapılan iş sözleşmesine göre, taşeron firma olan Özdil Metal isimli iş yerinin işçisi olarak Konya Selçuk Üniversitesi Kampüs alanı içerisindeki Sağlık Meslek Okulunun Dış Cephe Kaplaması inşaatında çalışırken yüksekten düştüğü ve yüksekten düşme ile husulü mümkün künt toraks travmasına bağlı gelişen aort rüptürü, perikardiyal tamponat ve sol masif hemotoraks sonucu öldüğü olayda; dosyada mevcut 02.01.2015 tarihli OSGB ile hizmet alan işyeri arasındaki iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesine göre, B sınıfı kısmi zamanlı iş güvenliği uzmanı olan sanık ...'ın ayda 2 saat eğitim vermekle görevlendirilmiş olduğu, ölenin sanık ...'in işçisi olarak işe başlama tarihinin 28.01.2015, periyodik işe giriş muayene formunun da 16.02.2015 tarihinde alındığı, ölenin çalıştığı sürede yıllık alması gereken 16 saatlik eğitimin sadece 4 saatlik kısmının verildiği ancak kısmi zamanlı çalışan iş güvenliği uzmanı sanık ...'ın ölenin çalıştığı süre zarfında 16 saatlik eğitimi vermesinin mümkün olmadığı ayrıca kazadan önce sanık ...'dan önce görev yapan iş güvenliği uzmanları tarafından tespit edilen eksikliklerin kayıt altına aldığı ve onaylı deftere yazılan herşey yasa gereği işverene tebliğ edildiği anlaşılmakla; kazaya neden olan eksiklikleri giderme görevi tamamen işverene ait olduğu bu nedenle, meydana gelen olayda kusuru bulunmayan sanık ...'ın beraatine karar verilmesi gerekirken, oluşa ve dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle mahkumiyetine karar verilmesi;

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenle, Konya 19. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanık ...'ın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,¹²