İçeriğe geç
Kale Hukuk KALE HUKUK

İş Kazasında Sorumlu İşverenin Tespiti

İş Güvenliği Hukuku 7 dk okuma

Sorumlu İşverenin tespitinde nelere bakılır#

"...K.K. ...'nın şirketi temsile yetkisinin olmadığı, Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarında yetkili olmadığı, İş Sağlığı Güvenliği konuları dahil işyerini hangi konularda temsile yetkili olduğunu da belirten noterde tanzim edilmiş belgenin olmadığı, iş ve işlem yapmaya yaptırmaya yetkilendirilmemiş olduğu, İş sağlığı ve güvenliği eğitimine katılım tutanağı olmadığı, çalışanlara verilen eğitim sertifikalarının kişisel belgeler olduğu, eğitici belgesi olmadığı, çalışma koşulları değişikliği ile ilgili esaslı bir değişikliği içeren yazılı bildirimin olmadığı, kendisi tarafından çalışma koşullarındaki değişikliği kabul ettiğine dair yazılı belgenin olmadığı, K.K. ...'nın İş Kazası olayında Kusurlu olamayacağı,

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşılmakla, Köyceğiz Asliye Ceza Mahkemesinin kararında sanıklar müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanıklar müdafiinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,1

Sorumlu Kişinin Tespitinde Dikkate Alınacak Belgeler#

Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; ... İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirket'inin yetkilisinin sanık ... olduğu, anılan şirket tarafından dosyaya ibraz edilen 07.09.2011 tarihli şirkete ait görev dağılımını gösteren evrakta temyiz dışı sanık ...'ın tesis sorumlusu olarak gösterilmiş olup, görev tanımı kısmında görevinin ''şantiyeye giriş çıkışlar, üretim işleri, satış işleri,sevkiyat ve şantiyenin genel koordinesinden sorumlu'' olduğu şeklinde belirtildiği, ölen ...'ın parke elemanı görevinde şirketin işçi olarak görev yaptığı, kaza günü olan 12.09.2011 günü, tanık ...'in parke makinasını çalıştırmasıyla birlikte M.M.'nin, dinomo kablosunun yandığını söyleyerek makineye müdahale etmesi neticesinde kafasının makineye sıkışması sonucu öldüğü dava konusu kazaya ilişkin, Dairemizin bozma kararı sonrası yapılan yargılamada, 08.02.2018 tarihli Kumluca Ticaret ve Sicili Müdürlüğünün cevabi yazısında şirketin olay tarihi itibari ile temsil ve ilzama yetkilisinin sanık ... olduğunun belirtildiği, bozma üzerine mahkemesinde talimat aracılığıyla Elektrik Elektronik ve Makina Mühendislerinden oluşturulan bilirkişi heyetinden alınan 22.07.2021 tarihli raporunda, sanık ...' nin herhangi bir kusurunun olmadığı, sanık ...' nın ise işyerinde gerekli önlemleri almaması, işyerinde işlere ilişkin bir denetim mekanizmasının kurulmaması, parke makinası çalışırken kapısının açılmasına izin vermeyen bir sistem tesis etmemesi nedeniyle tali kusurlu olduğunun belirtildiği, Yerel Mahkemece heyet bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu değerlendirilerek, sanık ... hakkında kusuru olmadığından beraat kararı, sanık ... hakkında tali kusurlu olduğu kabul edilerek, sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/1. maddesindeki taksirle öldürme suçundan mahkûmiyet kararı verilmiştir.2

İşverenin Tespiti#

sanık ...’nın teknik ehliyeti ve mesleki yeterliliği bulunmamasına rağmen mantolama işinde çalışan işçileri organize ettiği, kişisel koruyucu donanım (baret, emniyet kemeri vb.) kullandırmadan çalıştırılmasına göz yumduğu ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik herhangi bir kontrol ve denetim yapmadığı gerekçesiyle tali kusurlu olduğu,3

Fidan Dikme İşi İşverenlik Sıfatı#

Ölenin olay tarihinde günlük yevmiye karşılığında fidan dikme işi yapmak üzere sanığın tarlasına gittiği, çalışırken tarlanın kenarında bulunan ırmağa düşmesi neticesinde suda boğularak yaşamını yitirdiği, sanığın soruşturma aşamasında günlük yevmiye karşılığında ölen ile anlaştığını ancak mahkemece alınan beyanında bu hususu reddettiği olayda;

Mahkemece her ne kadar 28/03/2014 tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişlerince hazırlanan sosyal inceleme raporuna dayanılarak sanığın beraatine karar verilmiş ise de, 31/03/2014 ve 27/06/2014 tarihli bilirkişi raporlarında, sanığın işveren sıfatıyla tali kusurlu olduğunun bildirilmesi karşısında, sosyal inceleme raporu ile diğer bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilip iş güvenliği uzmanı, hukukçu ve çalışma müfettişinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyeti aracılığıyla rapor aldırılarak bundan sonra sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,4

İşveren Belirlenemedi Gerekçesiyle Kovuşturmaya Yer olmadığına dair Karar Verilemez#

24/12/2015 tarihinde saat 05:30 sıralarında Bursa Osmangazi Hipodromu 3-E-10 numaralı blokta attan düşmesi neticesinde yaralanması üzerine başlatılan soruşturmada, diğer müşteki şüphelilere kusur izafe edilemeyeceğinden ve bahse konu atın sahibinin belirlenemediğinden bahisle, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, ...'in ilk aşamadan itibaren vermiş olduğu beyanlarında, ... ve ...'e ait olan atlara seyislik yaptığını, olayın da bu esnada gerçekleştiğini, ancak işverenlerin kendisinin sigortasını yaptırmadıklarını beyan ettiği, yapılan araştırmalarda anılan hipodromda ...'e ait atların olduğunun tespit edildiği, yine üzerinden düşüldüğü belirtilen Bozporus adlı tayın isminin...2014 Tayı (...) olarak belirlenmiş olması karşısında, olay anına ilişkin kamera kayıtlarının tespit ettirilerek, dökümlerinin yaptırılmasını müteakip, Türkiye Jokey Kulübünün 01/07/2016 tarihli yazısı ile belirtilen şüpheli ...'e ait atlara antrenörlük yapan ve mağdur şüpheli T.T.'nin seyis olarak görev yaptığına ilişkin olarak bildirdiği kişilerin tanık olarak ifadelerine başvurulması, ayrıca kendisinin yapmış olduğu iş karşılığında aldığı ücretin şüpheliler ... ve ... tarafından elden ve imam nikahlı eşi ...'nin Vakıfbankta bulunan hesabına yatırıldığının da tespiti bakımından gerekli yazışmaların yapılması akabinde, elde edilen tüm delillerin toplanmasını müteakip, alanında uzman bilirkişi heyetinden soruşturma konusu ile ilgili olarak ayrıntılı bir araştırma ve inceleme yapılması için rapor aldırılması amacıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi, sonucuna göre kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın esası hakkında bir değerlendirme yapılması gerekirken, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle, CMK'nın 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu ile Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 03/07/2017 gün ve 94660652-105-16-3735-2017-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12/07/2017 gün ve 2017/42572 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;5

İş –Kur Stajyeri İş Kazası(işverene de sanık olarak ceza verilmiş)#

Hüküm : 1-Sanıklar ..., ... ve ... için; TCK'nın 85/1, 62, 50/4, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet

2-Sanık ... için; TCK'nın 85/1, 62, 50/4, 52/2-4. maddeleri gereğince mahkumiyet

Olay günü İş-Kur vasıtası ile ... Şirketine gelip stajyer olarak çalışmak isteyen ...'ın işe başlamak üzere işveren sanık ... tarafından usta başı olan sanık ...'e emanet edildiği, sanık ...'nin de onu usta işçi sanık ...'in yanına verdiği, ...'ın sanık ... ile işyeri ana üretim bölümü arka kısmında birlikte iken, burada bulunan traktöre kaynak yapılması sırasında 320 cm uzunluğunda, 7 cm kalınlığındaki ve 150-200 kg ağırlığındaki metal kepçe aparatın ...'ın üzerine düşerek ölümüne neden olduğu anlaşılan olayda; sanık ...'nin suç tarihi itibarı ile anılan şirkette işçi sıfatı ile ve bilgisayar destekli tasarım teknikeri olarak çalıştığı, yapılacak iş ile ilgili proje çizdiği, işyerinde bulunan işçiler ve stajyerler üzerinde yada iş güvenliği ile ilgili herhangi bir yetki ve sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle ...'ın ölümü ile sonuçlanan olayda herhangi bir kusurunun olmadığı gözetilerek beraatine karar verilmesi gerekirken, sanık ...'nin alt düzeyde tali (kısmi) kusurlu olduğu yönündeki dosya kapsamı ile uyuşmayan bilirkişi raporlarına itibarla cezalandırılmasına dair yazılı şekilde hüküm kurulması,6

Kısmi Çalışma#

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, dosya kapsamında meydana gelen iş kazasının diğer sanık ...'a ait Özkan Hurdacılık isimli iş yerinde meydana geldiği, kaza tarihini de kapsar şekilde ölen ...'in 04.06.2013 - 14.06.2013 tarihleri arasında diğer sanık ...'a ait işyerinde sigortalı şekilde çalıştığının SGK kayıtlarından tespit edildiği, sanık ... ile diğer sanık ... arasında işçinin ölmesine sebep olan iş ile ilgili iş ortaklığı olduğuna ilişkin bir delilin mevcut olmadığı, ölen işçinin sanık ...'a ait iş yerinden 13.06.2013 tarihi itibariyle çıkışının yapıldığı ve olay tarihi itibariyle ölen işçinin sanık ...'in çalışanı olmadığı, sanığın tüm aşamalarda ölen işçinin eski çalışanı olduğuna ve olay günü kendisine ait iş yerinde iş kazası geçirmediğine ilişkin savunmaları dikkate alındığında, sanığın ölene ait işten çıkış bildiriminin olay tarihinden sonra geriye dönük olarak düzenlenmişse de, işçinin aynı tarih aralığında diğer sanık ...'a ait iş yerinde çalıştığının SGK kayıtlarından da görüldüğü ve ölen işinin kısmi çalışma şeklinde birden fazla iş yerinde çalışmasının hukuken mümkün olduğu,7

Özet

Sanık(görev)KusurCeza
1. Şirket Sahibi6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yönetmelikleri kapsamında İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmeti Evrakları (temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi bilgileri, sağlık muayene raporları, işe giriş periyodik muayene raporları, çalışanların işe başlamadan önce işbaşı eğitim bilgileri) olmadan çalıştırması, ölen ...'e 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği yasa ve yönetmelikleri kapsamında zorunlu olan toplam 16 saatlik temel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermemesi, ölen ...'i mesleki eğitim (çok tehlikeli işler) belgesi olmadan çalıştırması, ölen ...'i yüksekte çalışma eğitimi belgesi olmadan çalıştırması nedeniyle meydana gelen iş kazasında asli kusurlu olduğuASLİ derecede kusurlu olduğu,
2. Şirket Sahibiiş kazasının meydana geldiği iş yerinin diğer sanık ...'a ait olduğu, sanık ... ile sanık ... arasında iş ortaklığı olduğuna dair dosya kapsamında delil elde edilemediği, sanığın savunmalarında ölen ...'in eski çalışanı olduğunu ve olay tarihi itibariyle çalışanı olmadığını beyan ettiği, ölene ait işten çıkış bildiriminin olay tarihinden sonra 18.06.2013 tarihinde geriye dönük olarak düzenlenmişse de, işçinin aynı tarih aralığında diğer sanık ...'a ait iş yerinde çalıştığından ölen işinin kısmi çalışma şeklinde birden fazla iş yerinde çalışmasının hukuken mümkün olduğu kabul edilerek sanığın atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak mahkumiyetine yeterli, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğiBeraat

Kaynaklar

  1. 12. Ceza Dairesi 2022/6955 E., 2024/1335 K. ↩
  2. 12. Ceza Dairesi 2022/4971 E., 2025/2398 K. ↩
  3. Yargıtay 12. CD 2022/5677 E., 2025/5685 K. ↩
  4. 12. Ceza Dairesi 2016/3881 E., 2017/10594 K. ↩
  5. 12. Ceza Dairesi 2017/3623 E., 2017/8241 K. ↩
  6. 12. Ceza Dairesi 2016/1750 E., 2017/7728 K. ↩
  7. 12. Ceza Dairesi 2023/6741 E., 2024/1509 K. ↩
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınıza doğrudan uygulanamaz ve avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Dosyanıza özel değerlendirme için bize ulaşın.
İş Güvenliği Hukuku

Bu konudaki diğer yazılar

Genel Müdürün İş Kazası Sorumluluğu

Üretim yöneticisi, vardiya amiri ve operatörle birlikte genel müdürün iş kazasından sorumluluğunun değerlendirildiği karar.

İş Güvenliği HukukuCeza Hukuku1 dk okuma
WhatsApp