Talepte İlk Peşin Değer Olmasına Rağmen Artışlı Peşin Değerli Gelirleri Esas Almak,#
Eldeki davada ilk peşin değerli gelirlerin (46.632,62 TL) davalı işveren şirketin %84 oranındaki kusur karşılığı olan 39.171,40 TL'nin taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken Mahkemece artışlı peşin değerli gelirlerin davalı işveren şirketin %84 kusur karşılığı olan 41.485,17 TL esas alınmak suretiyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.1
Talepte İlk Peşin Değer Olmasına Rağmen Artışlı Peşin Değerli Gelirleri Esas Almak,#
Dava, 04.07.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sigortalıya bağlanan peşin sermaye değerli gelir ve tedavi masrafı nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesi istemine ilişkin olup, davacı oluşan Kurum zararından 125.099,55 TL'ilk peşin sermaye değeri ve 438,47 TL tedavi gideri olmak üzere toplam zararın davalının %70 kusur karşılığı olan 87.876,62 TL’yi talep etmiş, Mahkemece bu miktarda hüküm kurulmuştur.
Eldeki davada ilk peşin değerli gelir (89.311,46 TL) ve tedavi gideri (438,47 TL) davalı işveren şirketin %70 oranındaki kusur karşılığı olan 62.518,022 TL peşin sermaye değerli gelir, 306,93 TL tedavi gideri olmak üzere, taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, Mahkemece artışlı peşin değerli gelirlerin davalı işveren şirketin %70 kusur karşılığı olan 87.569,69 TL esas alınmak suretiyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.2
İlk Peşin Değer Olmadan Tazminat Davası Bitirilmez#
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan zararın ödetilmesine ilişkin davalarda (tazminat davaları) öncelikle haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için Kurum tarafından hak sahiplerine bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin tazminattan düşülmesi gerektiği Yargıtay’ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 01.10.2008 günü yürürlüğe giren “Hak sahiplerine gelir bağlanması, evlenme ve cenaze ödenekleri” başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında “İş kazası veya meslek hastalığına bağlı nedenlerden dolayı ölen sigortalının hak sahiplerine, 17 nci madde gereğince tespit edilecek aylık kazancının % 70'i, 55 inci maddenin ikinci fıkrasına göre güncellenerek 34 üncü madde hükümlerine göre gelir olarak” bağlanacağı, aynı Yasanın “Ölüm aylığının hak sahiplerine paylaştırılması” başlığını taşıyan 34’üncü maddesinde de, “Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babaya toplam % 25'i oranında; ana ve babanın 65 yaşın üstünde olması halinde ise artan hisseye bakılmaksızın yukarıdaki şartlarla toplam % 25'i,” oranında aylık bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Somut olayda ise, Kurumun yazı cevabına göre davacı anneye eksik belgeler nedeniyle gelir bağlanmadığı anlaşılmakla, kendisine gelir bağlanması için Kuruma müracaatının sağlanarak gelir bağlanması halinde bağlanacak gelirin hesaplanan tazminattan tenzili ile neticeye varılması yerine yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.
Yapılacak iş, maddi tazminat isteminde bulunan davacı anneye öncelikle iş kazası sigorta kolundan kendisine gelir bağlanması hususunda Kuruma müracaatını sağlamak, davacının talebinin kabul edilmemesi halinde ise bu kez aynı davacıya SGK Başkanlığını hasım göstererek iş kazası sigorta kolundan kendisine ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespiti davası açması için önel vermek, o davayı bu dava için bekletici mesele yaparak tespit davasından çıkacak neticeye göre davacı annenin maddi zararını yeniden tüm delilleri bir arada değerlendirip neticeye varmaktan ibarettir.3
Peşin Sermaye Değeri#
Mahkemece işbu davada hükme esas alınan 2.1.2014 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan tazminattan peşin sermaye değeri konusunda mahsup yapılmamıştır. Bu durumda mahkemece ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2016/1530 Esas, 2016/6728 Karar sayılı dosyası bulunduğu yerden getirtilerek, hesap bilirkişisinden iş davası ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda peşin sermaye değeri konusunda mahsup için ek rapor aldırılması gerektiğinden, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.4
İlk peşin Sermaye Değerindeki Değişimler#
Öte yandan, haksahibi eşe bağlanan gelir yönünden, davalının tazminle sorumlu olduğu ilk peşin sermaye değerli gelir miktarının hatalı belirlendiği anlaşılmaktadır. Eşe bağlanan gelirin, hak sahibi oğulun mezuniyeti ve dolayısıyla gelirden çıkması üzerine, 24.6.2014 tarihinde artırıldığı; Mahkemece, artan gelir tutarı üzerinden hesaplanan ilk peşin değere, 1.8.2008 tarihi ile 24.6.2010 tarihleri arasında ödenen fili ödeme tutarının ilave edildiği anlaşılmaktadır.Eşe bağlanan gelirin başladığı tarih itibariyle artırılmış gelir tutarı üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarından, artırma tarihine kadar yapılan fark fiili ödeme miktarının çıkarılması suretiyle belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Uygulama önceliği bulunduğu halde, 10. madde şartlarının oluşup oluşmadığı yöntemince araştırılmamıştır.5
Kaynaklar