İhbar Öneli ve Geri Alınması

İhbar öneli verdikten sonra geri alınabilir fakat karşı tarafın kabulü gerekir, işe iade davası açmışsa karar verilmesine yer olmadığı kararı verilir#

Kesinleşen Bölge Adliye Mahkemeleri kararlarına konu uyuşmazlıklarda; işveren tarafından önce işyerinin kapanacağından bahisle ... sözleşmesinin bildirimli fesih yoluyla sonlandırıldığı, işçilerin bildirim süresi nedeniyle işyerinde çalışmaya devam ettikleri, bildirim süresi sona ermeden işverence bu kez işçilere işyerinin kapanmayacağı, ... sözleşmesinin devam edeceği ve bildirim süresinin geri alındığı hususlarını içerir tebliğ yapıldığı anlaşılmıştır. İşverence ... sözleşmesinin feshedilmeyeceği hususu; ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1717 Esas, 2022/1372 Karar sayılı kararına konu uyuşmazlıkta işçiye dava tarihinden önce bildirilmişken, uyuşmazlığın giderilmesi istemine konu diğer kararlarda belirtilen husus, davalar açıldıktan sonra işçilere tebliğ edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasındaki uyuşmazlığın Yargıtay tarafından giderilebilmesi için, benzer olaylarda farklı kararlar verilmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1717 Esas, 2022/1372 Karar sayılı kararına konu uyuşmazlık; ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1997 Esas, 2022/1340 Karar sayılı kararı ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 22.09.2022 tarihli ve 2022/1398 Esas, 2022/1173 Karar sayılı kararına konu uyuşmazlıkla aynı mahiyette olmadığından, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2022/1717 Esas, 2022/1372 Karar sayılı kararıyla sözü edilen diğer kararlar arasında giderilmesi gereken bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1997 Esas, 2022/1340 Karar sayılı ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 22.09.2022 tarihli ve 2022/1398 Esas, 2022/1173 Karar sayılı kararlarına konu uyuşmazlık ise aynı mahiyette olduğundan, bu iki karar arasında uyuşmazlığın giderilmesi isteminin incelenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu bağlamda değerlendirme yapıldığında; İlk Derece Mahkemelerince işçilerin çalışmaya devam etmelerinden ve işverence ... sözleşmesinin feshedilmeyeceğinin bildirilmesinden hareketle, ... sözleşmelerin feshedilmediği ve işe iade için gerekli fesih ön şartı gerçekleşmediği gerekçesiyle işe iade davalarının hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiş; arabululucuk gideri ve vekâlet ücreti dâhil tüm yargılama giderlerinden davacı işçiler sorumlu tutulmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesinin kararı isabetli bulunarak davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi ise ... sözleşmesinin bildirim süresi tanınarak feshedildiği, fesih bildirimi ile arabuluculuk ve dava açma için hak düşürücü sürelerin işlemeye başladığı, buna göre işe iade davası açılmasında hukuki yarar bulunduğu ve işverence yapılan feshin geçersizliğinin tespiti yönünde hüküm kurulması gerektiği kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle feshin geçersizliğinin tespitine karar verilerek yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden davalı işveren sorumlu tutulmuş, işyerinde ara vermeksizin çalışmaya devam eden işçinin boşta geçen süresi olmadığından işe iadenin mali sonuçları hüküm altına alınmamıştır.

Fesih, karşı tarafa varması gereken ... yanlı irade beyanı olduğundan süreli fesih hakkını kullanarak sözleşmeyi sona erdirmek isteyen tarafın bu iradesini karşı tarafa yöneltmesi şart olup beyanın karşı tarafa varmasıyla birlikte fesih hüküm doğurur. Bu andan itibaren bildirim süresinin işlemeye başlaması, süreli feshin ilk hükmüdür; bildirim süresinin dolmasıyla birlikte ... sözleşmesinin sona ermesi ise süreli feshin nihai hükmünü oluşturur. Süreli fesihte karşı tarafa beyan edilen fesihten rücu edilemez. Ancak fesih beyanı muhataba varmasından önce geri alınmışsa veya geri alma beyanı, fesih beyanı ile aynı anda muhataba varmışsa ya da daha sonra varmakla beraber muhatap henüz feshi öğrenmeden geri alınma beyanını öğrenmişse, fesih beyanı hüküm doğurmaz. Belirtilen durumlar dışında, bildirim süresi içinde muhatabın kabulü ile fesih beyanının hükümsüz kılınması da mümkündür. Böyle bir durumda ... sözleşmesi, önceden olduğu gibi devam eder. Bildirim süresinin bitimiyle birlikte sözleşme sona ereceğinden, bildirim süresinin dolmuş olması hâlinde artık feshin hükümsüz kılınması da söz konusu olamaz. Sürenin dolmasına rağmen tarafların ... ilişkisini sürdürüyor olmaları aralarında ... bir ... sözleşmesi yapıldığı anlamına gelir (... Mollamahmutoğlu, ... Astarlı, ... ..., ... Hukuku, ..., Güncellenmiş Yedinci Baskı, 2022, s.934-939).

Bildirim süresi dolmasına rağmen ... ilişkisine devam eden tarafların, fesih bildiriminin hüküm ve sonuç doğurmayacağı konusunda örtülü bir anlaşma yaptıklarının kabulü gerekir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 14.07.2008 tarihli ve 2008/1925 Esas, 2008/20004 Karar sayılı ilâm).

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.09.2022 tarihli ve 2022/1997 Esas, 2022/1340 Karar sayılı ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 22.09.2022 tarihli ve 2022/1398 Esas, 2022/1173 Karar sayılı kararlarına konu somut uyuşmazlıkta, bildirim süresi içinde işverence fesih beyanı hükümsüz kılınmak istenmiş olup işverenin bu istemi dava tarihinden sonra işçilere ulaşmıştır. İşçiler gerek bildirim süresi içinde, gerekse işverenin feshin hükümsüz kılınma istemi kendilerine tebliğ edildikten ve bildirim süresi de sona erdikten sonra, işyerinde kesintisiz şekilde çalışmalarını sürdürmüşlerdir. Bildirim süresi içinde muhatabın kabulü ile fesih beyanının hükümsüz kılınması mümkün olduğundan işçilerin belirtilen şekilde kesintisiz çalışmaya devam etmeleri, feshin hükümsüz kılınması konusunda tarafların anlaşmaya vardıkları anlamına gelir.

Ne var ki işverenin feshin hükümsüz kılınması istemi, bildirim süresi içinde ancak dava açıldıktan sonra işçilere tebliğ edilmiştir. Bu durumda işe iade davası açıldığı tarihte dava açmakta hukuki yararın var olmadığından söz edilmesi mümkün olmadığından ... 8. Bölge Adliye Mahkemesi kararı bu yönüyle isabetli bulunmamıştır. Sırf bildirim süresi dolmadığından çalışmanın devam etmekte olması fiili ... ilişkisinin karşılıklı anlaşma ile devam ettirildiği şeklinde yorumlanamaz ise de bildirim süresi içinde işçilere tebliğ edilen işverenin feshin hükümsüz kılınması istemi; bildirim süresinin dolmasından sonra da işyerinde kesintisiz şekilde çalışmaya devam edildiğine göre, muhatap işçiler tarafından kabul edilmiştir. Tarafların ortak iradeleri ile fesih bildirimin hüküm ve sonuç doğurması engellenmiş ise bu aşamadan sonra geçerli bir fesih bildiriminin olduğundan söz edilemez. İradelerin birleşmesi dava tarihinden sonra gerçekleştiğinden davanın konusuz kaldığının kabulü gerekir. Dolayısıyla feshin geçersizliğinin tespitine karar verilmesi doğru olmaz. Açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından feshin geçersizliğinin tespitine karar verilmiş olması da doğru bulunmamıştır.

Açıklanan sebeplerle; işe iade davasının ön ... olan feshin ortadan kalkması dava tarihinden sonra gerçekleştiğinden uyuşmazlığın, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve 6100 sayılı Kanun'un 331 ... maddesine göre tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerektiği yönünde giderilmesine karar vermek gerekmiştir.¹