Dava Şartı Arabuluculukta Tutanağın İptali ve İlk Toplantı

İşverenin Açtığı Dava Şartı Tutanak İptali Davasında da Güncel Hukuki Yarar Yoktur#

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; somut olayda arabulucunun davacı Şirkete arabuluculuk görüşmesinin yapılacağı gün ve saat ile görüşmenin yapılacağı adresi içeren davet mektubunu kurye vasıtasıyla 13.12.2023 tarihinde tebliğ ettiğinin sabit olduğu, bu durumda davacı Şirketin tebliğ edilen gün ve saatte arabuluculuk görüşmesinin yapılacağı yerde görüşmeye katılma yükümlülüğünün bulunduğu, her ne kadar davacı Şirket vekili arabulucunun e-posta adresine telekonferans yöntemiyle katılacağının bildirildiğini iddia etmiş ise de bu hususun davacı Şirketin toplantıya katılma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, kaldı ki arabulucunun toplantı öncesinde e-posta adresini kontrol etme gibi bir yükümlülüğü bulunmadığı, ayrıca aynı davet mektubunda arabulucunun iletişim numarası bulunmasına rağmen arabuluculuk görüşmeleri öncesinde davacı Şirketin ya da vekillerinin arabulucuyu aramadıklarının anlaşıldığı, bu tespitler doğrultusunda davacı tarafın usulüne uygun bir şekilde arabuluculuk görüşmesine davet edildiği ancak görüşmelere mazeret bildirmeksizin katılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamı, dava ve cevap dilekçesi içeriklerinden Kocaeli 8. İş Mahkemesinin 2023/383 Esas sayılı dosyası ile görülmekte olan işe iade davasında davalı işveren konumunda olan Şirketin eldeki davada davacı olduğu, söz konusu davada işçi tarafından 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğu, eldeki davada da dava şartı arabuluculuk tutanağının iptalinin talep edildiğinin anlaşıldığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 106. maddesinde tespit davasının düzenlendiği, tespit davasının dinlenebilmesi için konusunu oluşturan hak veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının Mahkemece hemen tespit edilmesinde davacının korunmaya değer güncel bir hukuki yararının bulunması gerektiği, bu durumun dava şartı olduğu, somut uyuşmazlıkta görülmekte olan işe iade davasında arabuluculuk dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği ön sorun olarak değerlendirileceğinden davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı ve davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ise de sonuç itibarıyla davanın reddi kararı doğru olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde görülmediği, istinaf sebepleriyle bağlı olarak yapılan incelemede davacı vekilince ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kamu düzenine aykırılık teşkil edecek bir durumun bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verişmiştir.

Değerlendirme ve Gerekçe: Uyuşmazlık, dava şartı arabuluculuk anlaşamama tutanağının iptali istemine ilişkindir

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.¹

İlk toplantıya katılmama#

Katılmayan taraf temerrüde düşmüş sayılır#

Dava tarihinden önce yürütülen arabuluculuk süreci sonucunda anlaşma yapılamadığına dair düzenlenen son tutanak bu bağlamda değerlendirildiğinde dava konusu alacakların dava tarihinden önce arabuluculuk aracılığıyla talep edilmesi karşısında davalı işverenin arabuluculuk son tutanak tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünün kabulü gerekmektedir.

Bu sonuç davalı işverenin usulüne uygun davet edilmesine rağmen arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı durumlarda da geçerlidir.²

Geçerli Mazeret Göstermeksizin İLK Toplantıya Katılmama (6325 s.K. m.18/A-11) - İkinci Toplantıya Katılmama Hâlinde Uygulanmaz#

6325 s.K. m.18/A-11 ve Yönetmelik m.25/9 uyarınca geçerli mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmayan taraf, davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Buna karşılık İLK toplantıya katılıp ikinci toplantıya mazeretsiz katılmayan taraf bakımından bu hükmün uygulanma yeri yoktur.³

Dava Şartı Arabuluculukta Anlaşmama Durumunda Tutanağın İptali Davası Açılamaz Mahkeme Tutanağı Açılan Alacak veya İşe İade Davasında Resen İnceler#

Somut uyuşmazlıkta, aynı taraflar arasında görülen ... 7. ... Mahkemesinin 2019/325 Esas ... işe iade davasına sunulan dava şartı arabuluculuk son (anlaşmama) tutanağının iptali talep edilmiştir. Anılan davada arabuluculuk dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği Mahkemece resen incelenir. Arabuluculuk tutanağının geçerliliği ile tarafların bu yöndeki iddia ve savunmaları da bu inceleme kapsamında yer aldığından, davacının somut davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddi hatalı ise de karar sonucu itibarıyla doğru olduğundan kararın bu ilave gerekçe ile onanması gerekir.⁴

Somut uyuşmazlıkta davalı tarafından davacı aleyhine açılan ve ... 2. ... Mahkemesinin 2020/154 Esas numarasına kaydı yapılan alacak davasına sunulan arabuluculuk son tutanağının usulüne uygun olarak düzenlenmemesi nedeniyle iptali talep edilmiş ise de sözü edilen alacak davasında, arabuluculuk dava şartının gerçekleşip gerçekleşmediği Mahkemece resen incelenir. Arabuluculuk tutanağının geçerliliği ile tarafların bu yöndeki iddia ve savunmaları da bu inceleme kapsamında yer aldığından, davacının somut davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı kabul edilmelidir. Buna göre davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken esastan reddedilmesi hatalı ise de karar sonucu itibarıyla doğru olduğundan kararın bu ilave gerekçe ile onanması gerekir.⁵

Dava Şartı Arabuluculukta Dava Açılmadan Arabuluculuğa Başvurulup Süreç Dava Açılmadan Önce Tamamlanmalıdır#

Dava, taraflar arasındaki 15/06/2014 tarihli "Taşeron Sözleşmesi"nden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkin olup, mahkemece davanın her iki tarafının da tacir olduğu, bu sebeple davacının ticari dava mahiyetinde olduğu ve TTK'nın 5/A maddesinin 1. Fıkrası ile 6325 sayılı Yasanın 18/A maddesinin 2. Fıkrası uyarınca dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasının dava şartı olduğu ve dava dilekçesine de arabuluculuk sonucunda anlaşılamadığına dair son tutanağın eklenmesi gerektiği, somut olayda dava açılmadan 17 dakika önce arabuluculuğa başvurulduğu ve son tutanağın da davanın açıldığı tarihten sonra 06/01/2025 tarihinde düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu durumun yasanın öngördüğü arabuluculuk kurumunun getiriliş amacına uygun düşmediği, sözkonusu dava şartının dava açılmadan önce tamamlanarak, arabuluculuk sonucunda anlaşılamadığına dair son tutanağın dava dilekçesine eklenmediği dikkate alındığında, mahkeme kararının yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle verildiği kanaatine varılmıştır.⁶

İtirazın İptali#

İtirazın iptali davasında dava şartı yokluğu nedeniyle ret verilirse icra inkar tazminatına hükmedilemez#

Somut olayda; davalı yüklenicinin yaptığı iş karşılığında davacılardan olan borcuna ilişkin icra takibi başlatıldığı ve bu takibin kesinleştiği, eldeki dosyada ödenmeyen fatura için davacının menfi tespit davası açtığı, ilk derece mahkemesince dava açılmadan önce arabulucuya başvuru şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle 6100 sayılı Kanun'un 114/2 maddesi delaletiyle 6325 sayılı Kanun'un 18/A-2 ve 6102 sayılı Kanun'un 5/A-1 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Usulden red kararında esasa ilişkin yargılama yapılmadığı ve tarafların haklılık durumu değerlendirilmediğinden icra inkâr tazminatına hükmedilemez. İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca tazminat salt icra takibinin durdurulmasına ilişkin olmayıp, işin esası bakımından da takipteki haklılık durumu nazara alınarak hükmedilmesi gereken tazminattır. Bu husus gözardı edilerek verilen karar usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmiştir.⁷