Bahar KILINÇ(Hakim, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi Üyesi)
Sosyal güvenlik hukuku kapsamında yapılan bildirimler kurucu değil bildirici nitelikte olsa da kişinin sigorta haklarından faydalanabilmesi ve yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının sigorta ilişkisinden haberdar olması gereklidir. Sosyal güvenlik bilincinin tam olarak oluşmaması sebebiyle çalışanların büyük bir kısmı çalışma hayatı aktif olarak devam ederken sosyal güvenlik hakkını talep etmek yerine yaşlılık aylığı tahsis taleplerinin reddedilmesi halinde dava açma yoluna gitmektedir. Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2008 tarihinden önce sigortalı olanların kazanılmış haklarının korunması amacıyla mülga kanunların uygulanmasına devam edilmektedir. Kazanılmış hak, yürürlükte bulunan hukuka göre kişiler lehine oluşan haktır ve 5510 sayılı Kanun birçok geçici madde ile kazanılmış hakları korumaya çalışmıştır. Bu nedenle 01.10.2008 tarihinden önce sigortalı olanların hangi sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında olduğunun belirlenmesi önemlidir. 01.10.2008 tarihinden önceki çalışmalar bakımından sigortalılık tespitine ilişkin uyuşmazlıklarda hizmet sözleşmesi kapsamında bir işverene bağlı çalışanlar için 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, bağımsız çalışanlar için başka bir ifadeyle serbest faaliyette bulunanlar için 1479 sayılı Esnaf Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanların Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu’nun uygulanması gerekecektir. Bu çalışmamızda 01.10.2008 tarihinden önce sigortalı olanların, 506 sayılı Kanun kapsamında açtıkları sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasının özellikleri ana hatları ile incelenecek, yargılama aşamasında bu dava türünün hizmet tespiti davasından ayrıldığı noktalar üzerinde durulacak, Yargıtay’ın bu dava türünde en son oluşturduğu içtihatlarına yer verilerek, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasında davacının neden hukuki yararının bulunmadığı açıklanmaya çalışılacaktır.