Kasten Verilen Zararlarda Rücu Hesabı

Rücu Davasında Hesap şekli#

Kabule göre de; Kurum sigortalısının davalılar tarafindan …/2015 tarihinde kasten öldürüldüğü dolayısıyla davanın yasal dayanağının 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 39. maddesi olduğu gözetilmeden anılan Kanunun 21/4 maddesinin uygulanması da yerinde değildir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanunun 39/1. maddesi: "Üçüncü bir kişinin kastı nedeniyle malûl veya vazife malûlü olan sigortalıya veya ölümü halinde hak sahiplerine, bu Kanun uyarınca bağlanacak aylığın başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yansı için Kuramca zarara sebep olan üçüncü kişilere rücû edilir." düzenlemesini içermektedir.

Borçlar Kanununun 53. maddesi (6098 sayılı TBK 74. maddesi) hükmü gereğince, hukuk hakimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı ise de, kusur raporu ve oranlan ile bağlı değildir. Ceza mahkemesi, kendisine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle ceza mahkemesinde saptanacak maddi olayın yargısal bir kararla saptanmış olması gerçeğinin hukuk hakimini de bağlaması gerekir. Bu hal; Kamunun yargıya olan güveninin korunmasının bir gereği olduğu gibi. Borçlar Kanununun anılan maddelerinde öngörülen kuralın da doğal bir sonucudur. Nitekim bu husus, Yargıtay'ın yerleşmiş ve kökleşmiş görüşleri ile de kabul edilmiş bulunmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 29. maddesi haksız tahrik indirimini düzenlemiş olup anılan madde; “haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmi dört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hâllerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.” hükmünü içermektedir.

Yargılayın yerleşmiş görüşü, zarar miktarı belirlenirken; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. ve 51. maddeleri (818 sayılı TBK'nın 43 ve 44. maddeleri) uyarınca hukuk mahkemesince de, ceza mahkemesinin uyguladığı haksız tahrik indirimi oranı kadar zarar tutarından indirim yapılması; TCK'nın 29. maddesinde, tahrik indirim hadlerinin 1/4 ile 3/4 arasında belirlenmesi nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapis ve müebbet hapis cezalarında asgari hadden ceza verilmesi halinin %75, üst hadden ceza verilmesi halinin ise %25 indirim oranına karşılık geldiği gözetilerek, orantı kurma yöntemi ile rücu alacağından, haksız tahrik hükümlerinin uygulanması sonucunda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının; 18 yıla indirilmesi halinde %75 oranında, 19 yıla indirilmesi halinde %66,67 oranında, 20 yıla indirilmesi halinde %58,32 oranında, 21 yıla indirilmesi halinde %49,99 oranında, 22 yıla indirilmesi halinde %41,66 oranında, 23 yıla indirilmesi halinde %33,33 oranında, 24 yıla indirilmesi halinde ise %25 oranında indirim yapılması; müebbet hapis cezasının ise 12 yıla indirilmesi halinde %75 oranında, 13 yıla indirilmesi halinde %66,67 oranında, 14 yıla indirilmesi halinde %58,32 oranında, 15 yıla indirilmesi halinde %49,9 oranında,, 16 yıla indirilmesi halinde %41,66 oranında, 17 yıla indirilmesi halinde %33,33 oranında, 18 yıla indirilmesi halinde %25 oranında indirim yapılması gerektiği yönündedir.

Somut olayda; davalıların 5510 sayılı Kanunun 39. maddesi kapsamında sorumluluğuna gidilmesi ve gerçek zarar hesabı yapılmaksızın ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerinin yarısının üzerinden %49,99 oranında indirim yapılması suretiyle belirlenecek olan Kurum zararından sorumlu tutulmalar gerektiğinin gözetilmemesi de yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; yerinde görülen istinaf başvurusunun kabulü ile IIMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda açıklanan eksik hususlar gözetilerek delillerin toplanması ve değerlendirilmesi suretiyle istinaf incelemesine esas teşkil edecek nitelikte karar verilmesi için dosyanın geri çevrilmesine karar verilmesi gerekmiştir.¹