Hizmet Tespitinde Kurumun Fer'i Müdahil Sıfatı ve Hak Düşürücü Süre

Davalı ... Yemek Üretim San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ve tasfiye memuru ... cevap dilekçesinde özetle; davacının talebi için zamanaşımı süresinin dolduğunu, Mersin'de olduğu süre içerisinde hiçbir zaman ... Restaurant isimli bir işyerini çalıştırmadığını, husumet itirazında bulunduğunu, davacının şahsına ait bir işyerinde çalışmadığını, davacının iddia ettiği gibi ... Yemek Üretim San. Tic. Ltd. Şti.'de sorumlu müdür olarak görev yaptığını, bu şirketin 1994 yılında fesih edildiğini, böyle bir şirketin bulunmadığını, ... Yemek Üretim San. Tic. Ltd. Şti.'nin hukuki ihtilaflarından dolayı sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını savunup davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun davalı taraf olarak değil feri müdahil konumuna alınmasını, davalılar arasında feri veya zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından davanın her bir işveren yönünden ayrılması gerektiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, diğer davalılardan ... Kafeterya ...'e ait işyerinde Eylül 1987-Mayıs 1992, ...'a ait işyerinde aralık 1992-Şubat 1994 tarihleri, ... Üretim San. Tic. Ltd. Şti. İşyerinde Şubat 1994-Mart 1996 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep etmiş ise de Kurumda mevcut kayıtların tetkikinden davacının çalışmasının giriş-çıkış şeklinde olup Kurum kayıtlarının fiiil duruma uygunluğunu da gösterdiğini, iddialarını kanıtlaması gerektiğini savunup davanın reddini istemiştir.

III-MAHKEME KARARI

A-İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi; davacının hizmet tespiti davasının kısmen kabulü ile, davacının davalı ... adına tescilli işyerinde 15/11/1988 - 01/05/1992 tarihleri arasında, davalı ... Restorant adına tescilli işyerinde 01/12/1992- 01/02/1994 tarihleri arasında, davalı ... Üretim Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına tescilli işyerinde 02/02/1994-01/03/1996 tarihleri arasında asgari ücreti ile kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, sigortalı gösterilen kısımların dışlanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar vermiştir.

B-BAM KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince "Davalı ... mirasçısı ...'in ve fer'i müdahil ...'nın istinaf başvurularının, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine, " karar verilmiştir.

IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ:

Davalı ... vekili: Hak düşürücü süreden ve esastan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozlmasını talep etti.

Davalı ... vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

Davalılar ... ve arkadaşları; hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz eden vekillerin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-506 sayılı Yasa'nın 79/10. (benzer 5510 sayılı Kanun m. 86/8.) maddesine göre Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Kanunda yer alan 5 yıllık süre, hak düşürücü olup mahkeme tarafından kendiliğinden nazara alınması gerekir. Yönetmelikle tespit edilen belgelerin bu meyanda işe giriş bildirgesinin verilmesi durumunda hak düşürücü sürenin işlememesi, ancak iş bu belgelerin içerdiği işe başlama tarihinden sonraki dönem için söz konusudur. Yönetmelikte sayılan belgelerden birisinin verilmiş olması halinde artık hak düşürücü süreden söz edilemez.

Anılan maddenin yorumunda Yargıtay uygulamasına göre, sigortalının çalıştığı işyerinden askerlik nedeniyle ayrılıp terhisini müteakip aynı işyerinde çalışmaya devam etmesi durumunda, davacıya ödenen ücretten sigorta priminin kesildiği hallerde, Kurumun denetim elemanlarınca davacının çalışmasının tespit edildiği durumlarda hak düşürücü süreden bahsedilemez. Ayrıca çalışmanın blok çalışma niteliğinde olması yani kesintisiz devam etmesi halinde hak düşürücü süreden bahsedilemeyeceği gibi, mevsimlik çalışmanın bulunması ve bu çalışmanın yıllar itibariyle kesintisiz sürdüğünün kabulü halinde de çalışılmayan dönemde hizmet akdi askıda olduğundan hükme esas alınan 5 yıllık hak düşürücü sürenin başlangıcı olarak, mevsimlik çalışmanın sona erdiği yılın sonu esas alınması gerekir. Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulu'nun 05.02.2003 gün ve 2003/10-7 E., 2//353 K.; 27.04.2011 gün ve 2011/10-52 E.-2011/221 K. sayılı ilamlarında da, benimsenmiştir.

Mahkemece; davacının hizmet tespiti davasının kısmen kabulüne, davacının davalı ... adına tescilli işyerinde 15/11/1988 - 01/05/1992 tarihleri arasında, davalı ... Restorant adına tescilli işyerinde 01/12/1992- 01/02/1994 tarihleri arasında, davalı ... Üretim Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına tescilli işyerinde 02/02/1994-01/03/1996 tarihleri arasında asgari ücreti ile kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, sigortalı gösterilen kısımların dışlanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Somut olayda; davalı işverenlere ait aynı işyerindeki bildirilen çalışmanın 15/09/1992 tarihinde başlayıp 01/03/1996 tarihinde son bulmuş olması ve giderek davanın 26/12/2014 tarihinde açılmış olması karşısında, işe giriş bildirgesi ve bildirim bulunmayan 15/11/1988-01/05/1992 tarihler arası tespite konu sürenin hak düşürücü süre kapsamında kaldığı değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.¹